تست در حوض پارک!
محسن مانشتی از دانشگاه رازی کرمانشاه- تیم پیرانا با اشاره به اینکه «بیش از یک سال برای ساخت این شناور زمان صرف شد»، از ویژگیهای این شناور را تعادل، تراست بالا و قابلیت حمل بار ذکر کرد و گفت: علاوه بر این، شناور ساختهشده دارای امتیازات ویپهای چون حل بار اتوماتیک، آتشنشانی، شلیک اژدر و موشک است.
وی با بیان اینکه «ساخت این شناور اولین تجربه تیم ما در بخش شناورهای هوشمند است»، درعینحال به سابقه ساخت چند فروند زیردریایی توسط این تیم و کسب مقام اول جشنواره خوارزمی در این بخش و نیز مقام اول در بخش قابلیتهای ویژه در مسابقات زیردریایی دانشگاه صنعتی مالک اشتر اشاره کرد.
این دانشجو در پاسخ به این پرسش که «چطور دانشگاه رازی کرمانشاه که منطقهای دریایی نیست در بخش ساخت شناور فعال است؟»، گفت: این نکته جالبی است. اتفاقا دکتر مهدینژاد (معاون وزیر علوم) هم در بازدیدی که از دانشگاه ما داشتند این مسأله مرا مطرح کردند. ضمن آنکه رشتههای تحصیلی ما هم ارتباط چندانی با حوزه کشتیسازی ندارد.
مانشتی که خود در رشته عمران تحصیل کرده و همتیمیهایش هم از رشتههای شیمی و الکترونیک هستند؛ گفت: علیرغم این مسأله، خواستیم و توانستیم و ساختیم.
وی درعینحال یادآور شد: برخی دروس و آموختههای رشته عمران همچون سیالات و هیدرولیک زمینه آشنایی لازم با حوزه آب را فراهم ساخته و روی همه قوانین آب کار کردهایم. دیگر دوستان در مهندسی شیمی، هم این قوانین را آموختهاند. ضمن آنکه با طی دورههای آموزشی و مطالعات اینترنتی و کتابهای مختلف توانستهایم دانش لازم برای ساخت زیردریایی و شناور را کسب کنیم.
این دانشجو درباره روند برگزاری مسابقات شناورهای هوشمند نیز گفت: روند کلی خوب بوده؛ اما تأخیر در برگزاری مسابقات بسیار زیاد بود.
وی هزینه ساخت شناور پیرانا را حدود 4 میلیون تومان اعلام کرد و گفت: تأخیر مسابقات باعث آسیب دیدن شناور در تستها شد؛ تستهایی که در حوض یکی از پارکهای شهرداری کرمانشاه انجام گرفت که با روشن شدن فوارهها، تست متوقف میشد!
الزامات آییننامه برای همه تیمها رعایت شود
بهروز اسدی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران- تیم آریانا هزینه ساخت این شناور را حدود 4 میلیون تومان اعلام کرد و با اشاره به حمایت مالی دانشگاه از پروژه، گفت: از دو سال قبل استارت طراحی شناور زده شد، اما به دلیل شاغل بودن عمده اعضای تیم؛ در عمل کار طراحی و مسایل دریایی و بدنه شناور حدود دو ماه و برق هم دو ماه (جمعا چهار ماه) زمان برده است.
وی درباره قابلیتها و ویژگیهای شناور آریانا نیز توضیح داد: متأسفانه به دلیل تأخیر بوجودآمده در تستها، برای هوشمندسازی به صورت پردازش تصویر کار کردیم. در بدنه هم، از بدنههای سری 62 و در سیستم رانش از واترجت استفاده کردیم. اما در مورد قابلیتهای ویژه، اقدام خاصی نداشتیم.
اسدی روند برگزاری دومین دوره مسابقات شناورهای هوشمند را مورد انتقاد قرار داد و با بیان اینکه «مقداری بیبرنامگی در مراحل قبل از دور نهایی مسابقات مشهود بود»، درباره دور نهایی هم گفت: در /اییننامه مسابقات آمده که بحث توقف اضطراری حتما باید در شناور دیده شود. ما هم در این بخش کار کردیم که با توجه به 120 آمپر لازم آن، هم خطرناک و هم هزینهبر و زمانبر بود؛ و هم سرعت و قدرت مانور شناور را کاهش میدهد.
وی با بیان اینکه «امیدواریم این الزام برای همه تیمها رعایت شود»، گفت: این در حالی است که طبق اطلاع ما، برخی تیمها این مسأله را رعایت نکردهاند و ممکن است در داوریها هم اعمال نشود که این مسأله، سؤالبرانگیز خواهد بود.
اسدی ترکیب تیم آریانا را شامل 5 دانشجو از رشتههای کشتیسازی، الکترونیک و مهندسی مواد ذکر کرد.
پیشرفت مسابقات نسبت به دوره قبل
حمید منصوری حسینی از دانشگاه صنعتی اصفهان- تیم آتلانتیس طرح بدنه ساخت این شناور را «کاملا ابتکاری» توصیف کرد و گفت: با سابقهای که از دور قبل مسابقات داشتیم، طرحی ترکیبی از چند بدنه را برای این شناور ساختیم.سیستم رانش شناور هم دوپروانهای و دارای ابتکاراتی است و نهایتا در تستهای سرعت، کشش و مانور به نتایج خوبی رسیدیم.
وی به تأمین حدود 40 درصد هزینه 7 میلیون تومانی ساخت شناور آتلانتیس توسط دانشگاه صنعتی اصفهان اشاره کرد و گفت: دانشگاه امکانات سولهای و کارگاهی را نیز در اختیار ما گذاشت.
این دانشجو در ارزیابی روند برگزاری دوره دوم مسابقات شناورهای هوشمند نیز گفت: نسبت به دوره اول، در این دوره شاهد نظم و امکانات بیشتر و افزایش تیمهای شرکتکننده هستیم و به نظر میرسد هماهنگیها بهتر شده است.
وی تنها مشکل این دوره را تأخیر و تعویق در برگزاری دور نهایی دانست که به عقیده وی، هزینهها و انرژی بیشتری را از تیمها گرفت.
وی ترکیب تیم آریانا را شامل 7 دانشجو از رشتههای IT، روبوتیک و مهندسی مکانیک ذکر کرد.
ساختار حمایتی برای فعالیتهای دانشجویی نداریم
محمد مهدی عظیمینیا از دانشگاه صنعتی شریف- تیم سریرا گفت: ما تلاش کردیم تیمی را از متخصصان و دانشجویان رشتههای مختلف شکل دهیم تا بتوانیم شناوری با قابلیتههای بالا ارائه کنیم.
سرپرست تیم سریرا از ساخت تقریبا همه قطعات شناور توسط اعضای این تیم خبر داد و گفت: همه بُردهای الکترونیکی توسط اعضای تیم ساخته شده و حتی اسم تیم بر روی آنها حک شده است. سیستم رانش آلومینیومی شناور هم بطور کامل توسط خود تیم طراحی و ساخته شده است.
وی ترکیب تیم سریرا را شامل 8 نفر و با حضور دکتر بهزاد، عضو هیأت علمی دانشکده مکانیک دانشگاه صنعتی شریف، بعنوان مشاور علمی ذکر کرد و گفت: تیم ما از سه قسمت طراحی بدنه، طراحی مکانیسم سیستم رانش و طراحی الکترونیک و هوشمندسازی شکل گرفت.
عظیمینیا با بیان اینکه «سیستم رانش شناور سریرا از نوع آرنسون است»، توضیح داد: در شناورهای کشور ما تاکنون کمتر از این سیستم رانش استفاده شده؛ چرا که مکانیزم ساخت آن بسیار پیچیده است. اما ما سعی کردیم این سیستم را در ابعاد مدل طراحی کنیم و بسازیم.
وی افزود: این سیستم به جای آنکه از سکان استفاده کنیم؛ به شفت شناور زاویه دادهایم و از این طریق، راندمان سیستم رانش در حد زیادی بالا رفته است. بطوری که به محض فرمان دادن، شناور زاویه میگیرد و تغییر مسیر میدهد.
عظیمینیا در پاسخ به این پرسش که «آیا سیستم رانش این شناور که در ابعاد مدل ساخته شده، قابلیت بهکارگیری در شناورهای بزرگ را نیز دارد؟»، گفت: یکی از ویژگیهای صنعت دریایی و صنایع ساخت شناور آن است که وقتی شناوری را در ابعاد مدل میسازید؛ چه از نظر طراحی بدنه و چه سیستم رانش، هنگامی که به نتیجه برسید، شناور ساختهشده قابلیت آن را دارد تا در سایزها و مقیاس بزرگ نیز ساخته شود. در مورد این شناور هم، به جرأت میتوانم بگویم که تیم سریرا آمادگی کامل برای ساخت شناور مشابه در ابعاد بزرگتر را دارد؛ چرا که عملا 60 تا 70 درصد راه ساخت چنین شناوری را طی کردهایم.
وی افزود: در بخش الکترونیک و هوشمندسازی هم از یک بُرد با پردازنده مرکزی بسیار قدرتمند و سرعت بالا همچنین، یک بُرد برای قرارگیری ماژول آینس و یک بُرد دیگر برای کانکتورها طراحی شد که قابلیت اتصال به سلولهای خورشیدی را هم دارد. کنترلر شناور هم که مجهز به LCD و Touch Screen است؛ بطور خاص برای این شناور ساخته شد و از بازار خریداری نشده است.
به گفته سرپرست تیم سریرا، برآیند این اقدامات به ساخت شناوری تندرو از نوع planning با سیستم رانش پیشرفته سطحی و سیستمهای الکترونیک و هوشمند نوین در سطح دنیا منجر شد.
وی درباره صنایع دریایی شهید جولایی و سازمان تحقیقات و خودکفایی ندسا، بعنوان حامیان ساخت این شناور، و اینکه «آیا مذاکرهای میان تیم سریرا با این مراکز برای ساخت شناوری در باعاد بزرگتر صورت گرفته؟»، نیز گفت: فعلا در مورد آینده صحبتی نداشتهایم؛ ولی سعی ما آن بود که از تمامی ظرفیتهای موجود در صنایع دریایی کشور استفاده کنیم. به همین دلیل، از قابیلتهای موجود در صنایع دریایی شهید جولایی و سازمان تحقیقات و خودکفایی ندسا هم سود بردیم که هرکدام در توان خود کمک کردند که واقعا جای قدردانی دارد.
عظیمینیا هزینه ساخت شناور سریرا را حدود 7 میلیون تومان عنوان کرد و گفت: بخشی از این هزینه را دو حامی پروژه تأمین کردند و بخشی را هم که اسپانسری پیدا نشد، خودمان پرداخت کردیم. معاونت پژوهشی دانشگاه صنعتی شریف هم در روند اجرایی کار، حمایتهای لازم را انجام داد.
وی درعینحال گفت: هرکس نام دو مجموعه صنعتی و یک دانشگاه را بر روی این شناور میبیند، تصور خواهد کرد ما مشکلی در روند ساخت نداشتهایم، در حالیکه با مشکلات و محدودیتهای زیادی در تعامل با همین حامیان مواجه بودیم.
عظیمینیا با اشاره به اینکه «ما تستهای شناور را در دریاچههای بیرون تهران و پارکها گرفتیم»، افزود: تنها یک روز قبل از مسابقات، توانستیم شناور را در محل دریاچه ورزشگاه آزادی آزمایش کنیم.
وی در ادامه، سطح برگزاری مسابقات شناورهای هوشمند را «بالا» دانست و با اشاره به هزینهها و هماهنگیهای مربوط به آن گفت: خود تیم ما و بسیاری دیگر از تیمها، تا آخرین روزها مشغول کار بودیم و به همین دلیل، طولانی شدن روند برگزاری مسابقات تا حدی طبیعی است. با این حال، مسأله مهم و ملموس، فقدان حمایتهای لازم از تیمهای دانشجویی است.
سرپرست تیم سریرا در این مورد توضیح داد: گرچه ممکن است مراکز صنعتی و دانشگاهها از نظر مالی تا حدی به تیمها کمک کنند؛ اما آنچه مورد نیاز است، زیرساختها و ساختارهای حمایتی لازم برای توسعه صنایع شناورهای هوشمند در کشور است. باید در صنایع دریایی کشور مراکزی وجود داشته باشد تا مثلا برای تیمهایی که از نظر طراحی کارهای نوینی انجام دادهاند، هم از نظر مادی و هم معنوی حمایتهایی را صورت دهد. در حالیکه این حمایتها الآن بسیار ضعیف است و البته مسابقاتی نظیر مسابقات شناورهای هوشمند میتواند وسیلهای برای پیشرفت فعالیتهای دانشجویی باشد.
وی تأکید کرد: افراد نیت خیر لازم برای حمایت از دانشجویان را دارند؛ اما ساختارها باید مقداری اصلاح شود تا بتوان راحتتر و سریعتر حمایتها را صورت داد.
عظیمینیا درباره هدف از ساخت این شناور گفت: مجموعه تیم ما نگاه تجاری به فعالیتهای خود دارند؛ اما این شناور صرفا با هدف شرکت در مسابقات ساخته شده؛ اما فکر میکنیم این شناور قابلیتهایی دارد که بطور کامل قابل انتقال و توسعه در شناورهای بزرگ خواهد بود.
وی مهمترین ویژگی شناور سریرا را «فرم بدنه شناور تندرو» دانست و توضیح داد: این فرم بدنه در شناورهای مختلف نظامی، گردشگری، امداد و نجات و مسابقهای کاربرد زیادی دارد؛ چراکه میتواند در دریا و علیرغم drug بالای نیروی آب با سرعت بیش از 4 متر بر ثانیه و قدرت مانور بالا حرکت کند.
عظیمینیا یکی از استانداردهای شناور سریرا را پایداری آن ذکر کرد و گفت: در طراحیهای ما بحث آبخور شناور، وضعیت دریا و موج را مدنظر قرار داریم و نتیجه آن هم، خوشبختانه شناوری با پایداری بسیار بالا و سرعت مناسب بوده است.
وی درباره حضور دانشجویان دانشگاههای مختلف در تیم سریرا نیز توضیح داد: ترکیب اصلی تیم (5 نفر از 8 نفر) از دانشگاه شریف و رشته مهندسی دریا هستند. اما در کنار آن، تلاش داشتیم افراد توانمند را جذب کنیم که در نتیجه، آقای داداشی، از دانشگاه آزاد قزوین، را که عضو تیم ملی روبوکاپ کشور و دارای چندین مقام کشوری و جهانی است را برای بخش هوشمندسازی؛ آقای نوروزی، فارغالتحصیل دانشگاه مالک اشتر و شاغل در گروه شناورهای تندرو، را برای بخش بدنه و آقای جمشیدی، فارغالتحصیل رشته برق دانشگاه امیرکبیر، را برای بخش پیشرانش به تیم آوردیم و حاصل آن شناوری شد که با وجود 10 بار تستهای دوساعته به هیچ مشکلی برنخورده است.
کاربرد بالای شناورهای بدون سرنشین
علیاصغر مقدس از دانشکده علوم دریایی محمودآباد (دانشگاه صنعت نفت)- تیم epan 110 گفت: شناور تیم ما در واقع مقیاس یک دوازدهم شناوری است که مشابه آن به نام سراج هم در ایران ساخته شد. از ویژگیهای این شناور آن است که به علت فاصله بین پرهها با بدنه اصلی میتواند سریعتر به حالت پروازی برسد. سیستم رانش شناور هم دو واترجت است که خود واترجت باعث میشود شناور به سرعت خوبی برسد و چون سریع هم به حالت پروازی میرسد؛ میتواند سریع از سطح آب جدا شود.
وی مدت ساخت این شناور را حدود یکسال ذکر کرد ولی درعینحال گفت: غیر از طراحی، زمان مفید ساخت کمی بیش از دو ماه بود.
سرپرست تیم epan-110 با بیان اینکه «ما از مردادماه سال گذشته آماده مسابقه بودیم»، گفت: از نظر هزینه هم، ما سعی کردیم تجهیزاتی را خریداری کنیم که دچار مشکل فنی نشود. به همین جهت، با هزینه هوشمندسازی حدود 6 میلیون تومان برای ساخت این شناور صرف شد.
وی با اشاره به اینکه «اعضای تیم از دانشجویان دانشگاه مالک اشتر هستند و تا مرحله طراحی هم با نام این دانشگاه در مسابقات حضور داشتیم»، گفت: به علت تعدد تیمهای این دانشگاه، تصمیم گرفتیم حامی تیم را به دانشکده علوم دریایی محمودآباد تغییر دهیم که انصافا هم حمایت خوبی داشتند و همه تستهای شناور هم در محمودآباد انجام شد.
مقدس درباره ترکیب تیم هم گفت: تعدادی از اعضا از رشتههای مهندسی دریا هستند که کارهای هیدرودینامیک و هیدرواستاتیک شناور را انجام دادند. اعضایی هم از رشته الکترونیک در بخش برق و رشته هوافضا برای تحلیلهای CFD و عددی مرحله مورد استفاده قرار گرفتند.
وی در مورد قابیلتهای این شناور هم گفت: در بخش هوایی شاهدیم که بتدریج هواپیماهای بدون سرنشین در حال گرفتن جای هواپیماهای سرنشیندار، جنگنده و... هستند؛ در مورد شناورها هم، اگر یک شناور بدون سرنشین قابلیت حرکت هوشمند و یا تصویربرداری را داشته باشد، میتواند در عملیات نجات، مبارزه با آلودگیهای نفتی، فعالیتهای نظامی و... کاربرد بالایی داشته باشد.
مسابقات فرسایشی شد
امین رضوانپور از محتمع علوم و فناوری دریایی دانشگاه صنعتی مالک اشتر اصفهان- تیم برهان گفت: این شناور با حمایت مالی صنایع الکترواپتیک صاایران اصفهان ساخته شد.
وی در مورد ویژگیهای این شناور گفت: شناور برهان، تریماران با سیستم رانش دوپروانه SPP نیمه مغروق و سکان NAKA0012 است. خصوصیت اصلی این شناور که فکر میکنم دیگر شناورهای حاضر در مسابقه فاقد آن باشند؛ ساخت کل مکانیزمها و بویژه پروانه بود. شاید بتوان گفت تنها بخشهای شناور که آن را خریدیم پیچها و موتور آن بود.
این دانشجو افزود: هوشمندسازی شناور بوسیله ماژول GPS انجام شد و سیستم انتقال اطلاعات و تصویر در زاویه دلخواه از دریا به ساحل به صورت آنلاین با برد یک کیلومتر هم بر روی شناور نصب شده که کاربرد آن در بخشهای نظامی، شناسایی و... افزایش میدهد.
وی مدت طراحی این شناور را حدود سه ماه و ساخت آن را چهار ماه و هزینه کلی آن را حدود چهار میلیون تومان اعلام کرد و گفت: ساخت پروانه شناور به تنهایی 800 هزار تومان هزینه و یک ماه زمان برد.
مقدس دومین دوره مسابقات شناورهای هوشمند را دارای نقاط قوت و ضعف دانست و توضیح داد: تداوم برگزاری این مسابقات ضروری است؛ اما مسایلی چون تعویق مسابقات به بسیاری تیمها ضربه زد. مثلا در تیم ما، باتریهایی که داشتیم از بین رفت و ناچار به تعویض آن شدیم. در واقع، مسابقات بهنوعی فرسایشی شد.
خون دل خوردیم!
حمیدرضا احدیان از دانشکده مکانیک دانشگاه علم و صنعت- تیم Afar ترکیب این تیم را شامل 5 دانشجوی مکانیک و یک دانشجوی برق ذکر کرد و گفت: کار ساخت این شناور از آذر 89 آغاز شد. این شناور از نوع کاتاماران است که خطوط بدنه آن از جنس کایاک برداشتیم؛ یعنی دو کایاک را در کنار هم گذاشتیم تا پایداری آن بیشتر شود. این، ایده خودمان بود و در جایی هم ندیده بودیم.
وی نکته مهم در تجربه ساخت این شناور را «انجام کل کار توسط اعضای تیم» دانست و توضیح داد: لذت این تجربه آن بود که همه چیز کار خودمان بود. به همین خاطر و علیرغم مشکلات مالی، از جایی کمک نگرفتیم و دانشگاه هم بهسختی منابعی را پرداخت میکرد. ضمن آنکه خودمان علاقه به یاد گرفتن داشتیم و به همین دلیل، کل کارهای قالبسازی، ساخت بدنه و... را خودمان انجام دادیم. ضمن آنکه چون ما دانشجوی رشته مهندسی دریا نبودیم، مدت زیادی را به مطالعه کتابهای مختلف مربوط به این رشته و آشنایی با پارامترهای مؤثر در طراحی یک شناور گذراندیم.
به گفته وی، دکتر نوروز محمد نوری، مدیر آزمایشگاه هیدرودینامیک دانشگاه علم و صنعت، بعنوان مشاور علمی این تیم را یاری رسانده است.
سرپرست تیم Afar این شناور را دارای قابلیت حمل بار مناسب تا 5 کیلوگرم و هزینه کلی ساخت آن را 6 میلیون تومان اعلام کرد و گفت: یکی از سختیهای کار ما، تست هوشمندسازی در محیط روباز بود که برای آن، چندین بار به شهرستانها سفر کردیم و نهایتا در یک استخر پرورش ماهی در گرمسار این کار را انجام دادیم؛ در واقع، برای ساخت این شناور خون دل زیادی خوردیم.