۷ پیشنهاد راهبردی برای بازآرایی اکوسیستم صنایع دریایی کشور

به گزارش مارین‌نیوز، دکتر امیر محمود رضوی در یادداشتی تحلیلی ـ راهبردی با عنوان «ضرورت بازآرایی راهبردی صنایع دریایی کشور با تأکید بر تاب‌آوری یاردهای کشتی‌سازی» به بررسی الزامات تقویت و بازآرایی اکوسیستم صنایع دریایی کشور پرداخته است.
در این یادداشت آمده است که صنایع دریایی و به‌ویژه کشتی‌سازی و صنایع فراساحل، از جمله صنایع راهبردی و پیشران محسوب می‌شوند که علاوه بر ساخت و تعمیر شناور، زنجیره‌ای گسترده از فعالیت‌های صنعتی، مهندسی، طراحی، تأمین تجهیزات، خدمات فنی، آموزش نیروی انسانی و صادرات خدمات مهندسی دریایی را دربرمی‌گیرند و نقشی مهم در توسعه اقتصاد دریاپایه ایفا می‌کنند.
نویسنده با اشاره به آسیب‌دیدن برخی زیرساخت‌ها و کارخانجات فعال در حوزه صنایع دریایی کشور تصریح می‌کند که پاسخ به چنین شرایطی نباید صرفاً به بازسازی فیزیکی محدود شود. به اعتقاد وی، آسیب به یاردهای کشتی‌سازی می‌تواند پیامدهایی فراتر از خسارت‌های فیزیکی داشته باشد و به پراکندگی نیروی انسانی متخصص، اختلال در زنجیره تأمین، کاهش اعتماد کارفرمایان، توقف پروژه‌های ملی و تضعیف جایگاه کشور در بازارهای داخلی و منطقه‌ای منجر شود.
در این یادداشت بر ضرورت حرکت از رویکرد واکنشی به سمت آینده‌نگاری و برنامه‌ریزی بلندمدت در صنایع دریایی تأکید شده است. از جمله پیشنهادهای مطرح‌شده، ایجاد سازوکاری ملی برای آینده‌پژوهی و تدوین نقشه راه ۱۰ تا ۲۰ ساله صنایع دریایی کشور با مشارکت دانشگاه‌ها، پژوهشکده‌ها، یاردهای کشتی‌سازی، شرکت‌های طراحی، سازندگان تجهیزات و بهره‌برداران اصلی صنعت است.
از دیگر محورهای مورد اشاره در این یادداشت می‌توان به ضرورت ارزیابی و رتبه‌بندی یاردهای کشتی‌سازی کشور، طبقه‌بندی آن‌ها بر اساس مأموریت و ظرفیت‌های واقعی، و توجه به توسعه بازارهای منطقه‌ای و صادرات خدمات تعمیراتی و مهندسی دریایی اشاره کرد.
رضوی همچنین حفظ سرمایه انسانی متخصص را یکی از مهم‌ترین اولویت‌های صنعت کشتی‌سازی دانسته و پیشنهاد ایجاد سامانه‌ای ملی برای ثبت و به‌کارگیری نیروهای متخصص این حوزه را مطرح کرده است؛ سامانه‌ای که بتواند از پراکندگی نیروهای باتجربه جلوگیری کرده و امکان استفاده از توان آن‌ها را در سایر پروژه‌ها، یاردها و فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی فراهم کند.
در بخش دیگری از این یادداشت، موضوع طراحی در پروژه‌های دریایی به‌عنوان یکی از حلقه‌های حیاتی صنعت مورد توجه قرار گرفته و بر ضرورت تقویت توان طراحی داخلی تأکید شده است. در همین راستا، ایجاد «مرکز ملی طراحی و مهندسی صنایع دریایی» با مأموریت‌هایی همچون توسعه طراحی مفهومی و تفصیلی شناورها، تدوین استانداردهای بومی، ایجاد بانک دانش فنی و حمایت از شرکت‌های طراحی داخلی پیشنهاد شده است.
اصلاح فرآیند انتخاب طراح در پروژه‌های دریایی و پرهیز از اتکا صرف به معیار کمترین قیمت، ایجاد بانک ملی دانش فنی پروژه‌های دریایی، راه‌اندازی انبار مجازی تجهیزات و اقلام صنایع دریایی، شکل‌دهی به شبکه ملی همکاری میان یاردها و حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در حوزه فناوری‌های دریایی از دیگر پیشنهادهای مطرح‌شده در این یادداشت است.
در جمع‌بندی این یادداشت آمده است که کشور باید از رویکرد «بازسازی کارخانه‌های آسیب‌دیده» عبور کرده و به سمت «بازآرایی اکوسیستم صنایع دریایی» حرکت کند؛ رویکردی که می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری صنعتی تاب‌آور، دانش‌بنیان، رقابت‌پذیر و صادرات‌گرا در حوزه صنایع دریایی کشور باشد.

متن کامل این یادداشت تحلیلی ـ راهبردی از طریق اینجا قابل دریافت و مطالعه است.

//