کد خبر: ۳۶۷۶۴
تعداد بازدید: ۱۴۴۹
تاریخ انتشار: ۱۱ آبان ۱۳۹۸ - ۱۵:۲۴

صنایع دریایی ایران حکایت "یک مویز و چهل قلندر" / اقدامات صندوق توسعه صنایع دریایی

رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل صندوق توسعه صنایع دریایی وضعیت صنایع دریایی را حکایت یک مویز و چهل قلندر دانست.
به گزارش مارین نیوز، عبدالمجید رضوانی رئیس هیات مدیره و مدیر عامل صندوق توسعه صنایع دریایی مصاحبه ای با روزنامه شرق انجام داده که بشرح ذیل است :
اعتبارات صندوق چه میزان است و آیا از محل صندوق توسعه ملی هم به این مجموعه اعتباری تخصیص داده شده است؟
ما هفت استان ساحلی داریم. با حدود پنج هزار و 600 تا پنج هزار و 700 کیلومتر طول ساحل. محیط‌ های آبی از نظر حمل و نقل کاملاً مقرون به صرفه هستند. راه‌ های ارتزاق از دریا فراوان است. مقیاس کار سالانه در صنایع دریایی میلیارد دلاری است ولی میزان اعتباراتی که به ما می‌ دهند بسیار کمتر از ظرفیتی است که داریم. ظرفیت توسعه در دریا فراوان است ولی خوب به دلیل تحریم‌ ها و مشکلات عدیده در اولویت قرار ندارد و اولویت نخست کشور نیست. در زمینه کار صنایع دریایی پتانسیل زیادی وجود دارد که در سواحل توسعه یابیم. ما کارخانه‌ های بسیار عالی و پیشرفته، با مهندسین مبرز و باهوش داریم. کارخانه‌ های کشتی سازی و شناورسازی با رتبه‌ های خوب، در کشور کم نداریم.
اعتبارات صندوق چقدر است؟ و آیا از صندوق توسعه ملی اعتبار گرفته اید؟
سرمایه صندوق 110 میلیارد تومان است. همانطور که عرض کردم سالانه باید اعتبارات میلیارد دلاری داشته ‏باشیم تا بتوانیم در مناطق ساحلی اثرگذار باشیم. یکبار در انتهای سال 1394 مبلغ 25 میلیون دلار اعتبار از محل حساب ذخیره ارزی گذاشته شده است که با همین اعتبار صنایع دریایی را می‌ چرخانیم و بیشتر با آن تعمیرات به جای ساخت انجام می‌ دهیم.
کسب و کارهای خرد چه کسب و کارهایی را در دریا شامل می‌ شود و چه بخشی از منابع صندوق به کسب و کارهای خرد اختصاص می‌ یابد؟
خوشبختانه ما با توجه به سواحل شمالی و جنوبی امکانات زیادی در این حوزه داریم. با توجه به اینکه شرایط طوری نبوده است که بتوانیم شناورهای خیلی بزرگ و پهناور تولید کنیم، در صنایع خرد متمرکز شدیم. وقتی مثل بقیه مردم در مشاهده سواحل متوجه شدم که شناورهای عادی و معمولی همه فرسوده هستند و احتیاج به مرمت و تعمیر دارند. از هیات مدیره مجوز گرفتیم و بخش قابل توجهی از صندوق به همین شناورهای کوچک اختصاص یافت. صنایع کوچک مثل تور ماهیگیری و تولیداتی که در مراحل بعد مورد استفاده صنایع دریایی قرار داده می‌شود و ما پشتیبانی تولید بعضی از تجهیزات شناورهای بزرگ را هم انجام می‌دهیم زیرا بعدا این قطعات در شناورهای بزرگ استفاده می‌ شود. اگر سرمایه بیشتری در اختیار ما قرار گیرد، می‌ توانیم در حجم بیشتری این تجهیزات را تولید کنیم و در اختیار شناورها قرار دهیم. امیدواریم بتوانیم در آینده نه چندان دور با کشورهایی که در صنایع دریایی پیشرفته هستند، رقابت کنیم. این مسئله هدف کاری ما هست.
برای تعمیر لنج و قایق‌ های صیادی اعتبارات خاصی در نظر گرفته‌ اید؟ میزان این اعتبارات چقدر بوده است؟
ما به همه این موارد سرمایه می‌ دهیم اما برای اینها سهمیه‌ بندی نکرده‏ ایم. بنا به تقاضا توزیع منابع مالی انجام می‌ دهیم. ممکن است 10 تا شناور یا لنج بیاید و درخواست تعمیر و یا تولید داشته باشد. بستگی به تقاضا دارد. ما وظیفه‌ مان خدمات رسانی به همه مشاغل است. درخواست را بررسی می کنیم چنانچه توجیه داشته باشد سریعا اقدام می‌ کنیم.
درصدی خاصی به این بخش اختصاص نداده‌ اید؟
ما درصد خاصی اختصاص نداده‌ ایم و نباید هم درصد خاصی در نظر بگیریم. زیرا کل صنایع دریایی را مثلا اعضای یک خانواده می بینیم که هر یک از اعضا به نسبت خود هزینه دارند و به فراخور شرایط وظیفه توزیع منابع را انجام می‏ دهیم. ما تا به حال سهمیه‌ بندی هم نکردیم و بنا به تقاضا اگر فعالیت متقاضی توجیه داشته باشد، اقدام می کنیم.
وزیر صنعت ممنوعیت انجام تعمیرات کشتی در خارج از کشور را اعلام کرده است. آیا ما امکانات لازم برای اقدام در داخل کشور را داریم؟ چه چیز باعث شده بود که ایرانیان تمایل داشته باشند شناورهای خود را در آن‌ سوی مرزها تعمیر کنند؟
ما خوشبختانه ظرفیت مناسب چه در تعمیر و چه در ساخت، در کشور داریم. البته ساخت را ادعا نمی‌ کنیم که مطابق تکنولوژی روز دنیا هستیم. برای رفع نیاز در بخش ساخت حتما امکانات کافی داریم. همچنین برای تعمیرات شرکت‌ ها، نیروهای توانا و توانمند داریم. بعضی مواقع صرفه اقتصادی ایجاب می‌ کند که شناور دار در کشور دیگر کارش را انجام دهد. وقتی که تولید کننده و تعمیر کننده مشکلات داشته باشند، نمی‌ توانند خوب سرویس دهند.
درباره این مشکلات توضیح می‌ دهید؟ چه مسئله‌ ای باعث می‌ شود که فعالان ایرانی به سمت تعمیر کشتی‌ ها در کشورهای حاشیه خلیج فارس کشیده شوند؟
نرخ ارز در اقتصاد کشور خیلی اثر می‌ گذارد. اگر دلار دو تا سه هزار تومان باشد، برای فعالان داخلی می‌ صرفد که برای تعمیر کشتی به کشور دیگری بروند. هم یک سفر کاری می‌ کنند و هم کشتی تعمیر می‌ شود. چین پشتیبانی خیلی قوی از فعالان صنعتی خودش دارد بنابراین عملا بدلیل ارزانتر بودن برای ایرانی‌ ها صرف می‌ کند که به این کشور مراجعه کنند. اما وقتی دلار گران می‌ شود سنجه‌ های اقتصادی فرد به کار می‌ افتد و حتی اگر بخواهد چای هم بخورد، محاسبه می‌ کند که قیمت چای در ایران ارزانتر است بنابراین از صرف چای در خارج از کشور خودداری می‌کند. همین اتفاقات در شناورسازی و کارهای دریایی تسری دارد. گران شدن نرخ ارز، شناور ساز را که همواره به دنبال اقدامات مقرون به صرفه است، به سمت داخل کشور متمایل می‌ کند. وزیر صمت کاملا درست فرمودند، برای شناورسازها خیلی بهتر است که در ایران تعمیرات خود را انجام دهند. اگر تعمیرکاری قبل از گران شدن نرخ ارز نصف ظرفیت کار می‌ کرد، این روزها شرایط بهتری پیدا کرده است. البته ما طرفداری از گرانی ارز نمی‏کنیم و قطعاً باید تعادل ایجاد گردد.
با افزایش نرخ دلار چنین اتفاقی رخ داده است؟
بله، زیرا دلار اگر 5 برابر شده است، هزینه‌ های داخل کشور 5 برابر نشده است. هزینه‌ های ما دو تا سه برابر شده است. این مسئله سبب می‌ شود تمایل به سمت صنایع داخلی بیشتر شود.
خبر رسیده است که رقابت برای خروج کشتی‌ های مغروق که در زمان جنگ به قعر دریاها رفته‌ اند، شکل گرفته است و نوعی بیزنس در این حوزه شکل گرفته است. در این زمینه درخواستی برای دریافت تسهیلات داشتید؟
"سالویج" در خلیج فارس در اولویت نیست. چون مانعی برای تردد ایجاد نکرده است. بیشتر در کارون مشکل داریم. سازمان بنادر متولی اصلی این مسئله است. در دولت یک متولی دارد که برای این کار کافی است.
کسی سراغ شما برای دریافت منابع نیامده است؟
سازمان بنادر به متقاضیان منابع مالی می‌ دهد و به نحوی به این افراد دستمزد می‌ دهد. بعد کشتی‌ های خارج شده از آب را با توجه به مکانیزم‌ هایی که دارند به عنوان اموال تملیکی می‌ فروشند. ما جبهه‌ ای را آنجا فعال نکرده‌ ایم. سازمان بنادر متولی دقیق و مستقیم است. مشکل این است که کشتی‌ ها غرق شده، تردد را محدود می‌ کنند و کشتی‌ های بزرگتر نمی‌ توانند به بنادر ما مراجعه کنند. بندر شهید رجایی و بندر امام که مشکلی ندارند و کشتی‌ های تا 300 هزار تن هم می‌ توانند وارد این بنادر شوند و خیلی حساس نیست. بیشتر در کارون مسئله داریم. البته این را بگویم که ارزش کشتی‌ های مغروق مهم نیست. مهم این است که این کشتی‌ ها راه را نبندند.
کسی برای دریافت اعتبار سراغ شما نمی‌آید چون سازمان بنادر به آنها اعتبار می‌ دهد؟
سازمان بنادر در این رابطه طرح دارد. به خاطر اینکه مسئله مرزی است، باید با عراق توافقاتی کنند. عراقی‌ ها هم باید مشارکت کنند. در سطح روسای جمهور با طرف‌ های عراقی نشست می‌ گذارند و مواردی را اعلام می‌ کنند. به دلیل اهمیت موضوع موانع سیاسی و حاکمیتی آن برداشته شود، این طرح درگیر پول نیست و کسی تسهیلات برای این کار نمی‌ خواهد.
صندوق تاکنون چگونه توانسته است سهم اقتصاد دریا را در اقتصاد مقاومتی افزایش دهد؟
همین‌ که ما سازندگان داخلی را تقویت می‌ کنیم و یارانه بابت این مسئله می‌ دهیم همچنین با حمایت از متصدیان بازار داخلی کمک می‌ کنیم که شناورسازهای داخلی فعال شوند در این مسیر حرکت کرده‌ ایم. ما سعی می‌ کنیم بودجه بیشتری از دولت بگیریم و در این راه تلاش می‌ کنیم. این اقدامات حرکت در مسیر اقتصاد مقاومتی است.
در توسعه سواحل مکران چه اقداماتی انجام داده‌ اید؟
ما جلسه‌ ای با معاون مناطق آزاد چابهار داشتیم. طرحی آمایشی داشتند که چگونه این ساحل فضابندی شده است. البته فضابندی نهایی آن زمان آماده نبود که به ما بدهند. گفتند مشاورمان در حال کار کردن است و بعدها طرح آمایشی را به ما خواهند داد. باید پیگیری کنیم که طرح آمایشی به چه مرحله‌ای رسید. زون‌بندی‌های مربوط به دریا را قرار بود با آنها کار کنیم. هر ارتباطی به دریا مثل گردشگری دریا، کشتی سازی و تعمیرات کشتی در حیطه کاری ما قرار می‌گیرد. اما گام اول را باید کسانی که در دولت هستند مثل خود استاندار و رئیس سازمان بنادر و دریانوردی بردارند. ما تسهیل‌گر هستیم. نمی‌ توانیم زمینی را به جایی اختصاص دهیم. برنامه‌ های آمایشی هر وقت ابلاغ شد ما اعلام آمادگی کردیم که می‌توانیم در این زمینه‌ ها مشارکت داشته باشیم و بانک‌ های آن مناطق را فعال کنیم یا قرارداد عاملیت با بانک‌ های آن منطقه داشته باشیم.
در مکران پروژه‌ های متعددی وجود دارد. قرار است اسکله‌ های بزرگ ساخته شود، پتروشیمی احداث شود. شما بیشتر در چه پروژه‌ هایی مشارکت دارید؟
چیزی که آنجا مطرح شد این بود که می‌ خواهیم یک خط دریایی بین پاکستان و چابهار برقرار کنیم. مسئولان مناطق آزاد یک شاخه‌ ای به نام توریسم زیارتی طرح کرده بودند. می‌ گفتند که افراد زیادی به این منطقه مراجعه می‌ کنند و از این منطقه به سمت عراق و مشهد می‌ روند. قرار بود در مکران امکانات هتلی برایشان فراهم شود. ما هم به کمک مشاورمان مطالعات گردشگری انجام داده و دریافتیم یکی از نقاطی که می‌ شود روی آن کار کرد، همان نقطه در چابهار است که بتوانیم گردشگران را سامانی بدهیم. می‌ گفتند چنین طرحی خیلی توجیه‌ اش بالاست و متقاضی بالایی هم دارد. ما می ‏توانیم در این خط دریایی وارد شویم. البته بسترسازی‌ هایش با سازمان بنادر است.
فکر می‌ کنید چه زمانی این خط دریایی به مرحله اجرا برای ورود صندوق توسعه صنایع دریایی برسد؟
در این بخش‌ ها باید زمینه را فراهم کنند. باید سازمان بنادر اسکله تخصیص دهد. اسکله‌ سازی شود و ما در بخش کشتی‌ ها کمک کنیم.
حمایت صندوق توسعه صنایع دریایی برای ساخت انواع شناور فقط معطوف به شناروهای کوچک می‌ شود یا اینکه در ساخت کشتی‌ های بزرگ و نفتکش هم مشارکت می‌ کنید؟
ما در زمینه ساخت کشتی‌ های بزرگ و نفتکش هم فعالیت داریم و اقداماتی در این حوزه انجام داده‌ ایم. برای ساخت همکاری می‏کنیم اما بیشتر در تعمیرات فعالیت داشته‏ ایم. شرایط اقتصادی ایجاب نمی‌ کند که کسی خودش 100 میلیارد تومان آورده داشته باشد و از ما هم بخواهد منابع مالی بگیرد و شناور بسازد. اگر کسی بخواهد شناور بسازد ما محدودیتی قائل نمی‏ شویم و یارانه دادن به سازندگان را هم انجام می‌ دهیم و فقط این مسئله معطوف به شناورهای کوچک نیست. منتها از آنجا که فقط فعالیت‌ های مرتبط با شناورهای کوچک عملی‏ تر و میسرتر است، معطوف به این حوزه شده‌ ایم. مثل یک خانه کوچک که فروش رفتنش نسبت به خانه بزرگ راحتتر است. در صنایع دریایی هم چنین شرایطی تسری داشته و شناورهای کوچک راحتتر تولید و معامله می‏شوند فعال هستند. لذا به سبب متقاضی که ما داریم کمتر در حوزه کشتی‌ های بزرگ فعال بوده‌ ایم اما این مسئله به خاطر اولویتی که گذاشته‌ ایم نبوده است.
سازنده کشتی بزرگ در ایران داریم؟ چرا این سازندگان متقاضی دریافت تسهیلات از صندوق نیستند؟
ما سازنده کشتی بزرگ در ایران داریم. همانطور که گفتم سازندگان کشتی‌ های بزرگ پول کافی ندارند. البته ما خوشبختانه از نظر ظرفیت حمل سومین یا چهارمین کشتیرانی دنیا را داریم. صندوق در حال حاضر بیشتر در تعمیر کشتی دخیل است. البته پاسخ بخشی از سئوالات شما به سا زمان بنادر باز می‌ گردد که کاملا از ما جداست و تحت نظر وزارت راه و شهرسازی مدیریت می‌ شود.
شما تسهیلات به صنایعی می‌ دهید که وابسته به سازمان بنادر هستند. این مسئله مشکلی در سیاستگذاری ایجاد نمی‌ کند؟
ما بنا به متقاضی، خدمات ارائه می‌ دهیم. هر کس که به ما مراجعه کند، بنا به موضوع به آن خدمات می‌ دهیم. صندوق ما خیلی نوپاست. خیلی شناخته شده نیست. شاید خیلی از شناوردارها هم اطلاع نداشته باشند که صندوق تسهیلات می‌ دهد. صندوق پنج سال است که پولی در حد کارهای دریایی برای توزیع در اختیار دارد. اگر شناورداری به ما مراجعه کند، صرفا به جهت اینکه شناور دارد، قطعا به او تسهیلات خواهیم دادیم.


یعنی شما به ملیت‌ های دیگر هم وام می‌ دهید؟
وظیفه ما توسعه صنایع دریایی ایران است. اگر سرمایه گذار خارجی برای کار کردن در ایران و خدمت در ایران به ما مراجعه کند، می‌ توانیم به این سرمایه‌ گذار هم اعتبار بدهیم.
چه بخشی از منابع صندوق صرف توسعه زیرساخت‌ های خاص مثل دکل‌ های نفتی و حفاری و غیره شده است؟ اصلا چنین درخواستی داشته‌ اید؟
ما برای تولید سکوهای نفتی به نحوی وام می‌ دهیم. اگر مراجعه باشد و توجیه داشته باشد، می‌ توانیم به آنها وام دهیم. مراجعاتی هم داشته‌ ایم. البته ما فقط سرمایه در گردش به چنین صنایعی می‌ توانیم بدهیم. ما جزئی از این پازل هستیم. طرح های نفت و فراساحل خیلی بزرگ است. ما نمی‌ توانیم هیچ ادعایی داشته باشیم که این میادین را توسعه دهیم یا تأمین مالی اصلی ابتدایی به میادین نفت و گازی کنیم. ولی وقتی این پروژه خرد می‌ شود، نهایتا به یکی از کارخانه‌ های صنایع دریایی ما می‌ رسد. آن کارخانه‌ ها سرمایه در گردش از ما گرفته‌ اند. شرکت‌ های خرد اعلام می‌ کنند که در گوشه‌ ای از یک پروژه بزرگ که وزارت نفت آن را مثلا به شرکت پتروپارس واگذار کرده و پتروپارس هم آن را به صدرا داده است، مشارکت دارند اما مشکل تامین نقدینگی پیدا کرده‌ اند. ما هم وارد عمل می‌ شویم و سرمایه در گردش تامین می‌ کنیم.
برای چند پروژه سرمایه در گردش تامین کرده‌ اید؟
تاکنون دو بار برای طرح‌ های فراساحلی که می خواستند سکوها به آب بیفتند و پیمانکار مشکل داشت، سرمایه در گردش تامین کرده ‏ایم. می‌ دانید که در بحث سرمایه در گردش، در مواقعی که پول‌ هایی که کارفرما داده است، برای انجام کار کافی نیست و پیمانکار نمی‌ تواند وارد فاز بعدی شود، نیاز به تامین سرمایه در گردش پیدا می‌ کند. در این مواقع از ما وام می‌ گیرد تا ضمن انجام کار و ورود به مرحله بعدی، بتواند پول خود را از کارفرما وصول کرده و با ما تسویه کند.
تسویه‌ ها به موقع انجام می‌ شود؟
بله خوشبختانه ما تاکنون مشکلی نداشته ‏ایم و سرمایه در گردش یکی از وام‌ هایی ما هست که به موقع تسویه می‌ شود.
چقدر صندوق تسهیلات معوق دارد؟ امکان دارد که وام بدهید و افراد آن را به شما پس ندهند؟
معوقات ما بسیار کم است. ما با بانک عامل کار می‌ کنیم. بانک عامل مسئول وصول منابع است. با توجه به کارشناسی‌ هایی که می‌ شود، معمولا مشکلی پیش نمی‌ آید. ضمن اینکه مراجعه کنندگان ما کسانی هستند که کالای با ارزشی مثل کشتی و سکو در اختیار دارند بنابراین معوقات آنها بالا نیست و البته صفر هم نیست. گاهی معوقات با چند ما تاخیر پرداخت می‌ شود. باید بگویم که معوقه مستقیم هیچی نداریم و معوقه غیر مستقیم (یعنی چیزی که در تعهد ما نباشد ولی ما معرفی کرده باشیم و او بدعهدی کرده باشد، بدون اینکه ما ضمانتی کرده باشیم) هم بسیار کم است. بانک به قدری ضمانت می‌ گیرد که برای فرد نمی‌ صرفد معوقه داشته باشد.
اعتبارات صندوقی که می‌ خواهد با منابع مالی‌ اش امکانی برای توسعه سواحل ایجاد کند، کافی بوده است؟
همانطور که گفتم اعتبارات کافی نبوده است. ما ظرفیت ده‌ ها برابری برای هزینه کردن داریم. امیدواریم شرایط بهبود یافته و به این صندوق بیشتر توجه شود تا به ما بودجه بیشتری بدهند و ما بتوانیم خدمات خود را گسترده‌ تر کنیم.
درخواستی برای افزایش بودجه داشته‌ اید؟
مکررا این کار را انجام داده‌ ایم. منتها در شرایط فعلی محقق کردن درخواست‌ های ما عملی نشده است./





ارسال نظر